Enerji sektöründe Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, petrol, doğalgaz ve kömür fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Haftanın ilk bölümünde ateşkes ve diplomasi umutları ile fiyatlarda hafif bir düşüş gözlemlense de, ABD’nin İran’a karşı olası harekât planlarına ilişkin haber akışı bu düşüşü sınırladı. 20 Nisan itibarıyla Brent petrol fiyatı varil başına 105,33 dolar seviyesinden işlem görmeye devam etti. Bu süreçte, mayıs vadeli doğalgaz kontratı TTF’de megavatsaat başına 44,86 Euro’dan kapanırken, Newcastle kömür fiyatları ton başına 133,7 Euro’dan alıcı buldu.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların üzerinden 8 hafta geçmesine rağmen, ateşkes konusunda sağlanan ilerleme oldukça sınırlı kaldı. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, küresel enerji piyasalarında risk primini artırarak fiyatları yukarı yönlü hareket ettirdi. İran’ın boğazı tüm ticari gemilere açacağına dair yaptığı açıklamalar, kısa süreli bir rahatlama sağlayarak Brent petrolün fiyatını haftalık bazda yüzde 4,5 ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ise yüzde 11,9 oranında düşürdü.
Ancak, ABD Başkanı Donald Trump’ın, anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini belirtmesi ile gerilim yeniden tırmandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin gemilere yönelik uyguladığı ablukayı ateşkes ihlali olarak kabul ederken, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını duyurdu. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kritik geçiş noktası, arz kesintisi endişelerini yeniden gündeme getirerek fiyatların artışını sürdürmesine neden oldu.
Hafta boyunca, ateşkesin uzatılabileceği ve diplomatik temasların yeniden başlayabileceği yönündeki sinyaller fiyatlarda sınırlı bir geri çekilme sağlasa da, ABD’nin İran’ın Hürmüz’deki savunma unsurlarını hedef alabileceğine dair haberler bu düşüşü engelledi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, İran limanlarına yönelik ablukasının “gerektiği sürece devam edeceğini” açıklaması, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin sürmesine dair endişeleri arttırarak fiyatları yukarı yönlü destekledi.
Diğer taraftan, İran, savaşın patlak vermesi sonrası Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatarak küresel enerji akışında ciddi bir daralma yarattı. Bu durum, petrol fiyatlarında savaş öncesi seviyelerle kıyaslandığında yüzde 65’e varan artışa neden oldu. 8 Nisan’da varılan ateşkes sonrası, Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin sonuç vermemesi üzerine, ABD 13 Nisan’da deniz ablukası kararı alarak İran bağlantılı gemilere müdahaleye başladı. Tahran yönetimi ise 17 Nisan’da boğazın ateşkes süresince belirli koşullarla açık tutulacağını duyurmasına rağmen, ABD’nin ablukayı sürdürme kararı sonrasında geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdi.
Gerilimin artmasıyla birlikte, Brent petrol fiyatı 20-25 Nisan haftasında 107,48 dolara kadar yükselirken, haftalık bazda geçen haftaya göre yüzde 16,5 artış göstererek 105,33 dolardan kapandı. Aynı dönemde WTI da yüzde 12,5 artışla 94,4 dolardan haftayı tamamladı. Saldırılar öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyelerinde seyreden Brent petrol, mevcut fiyatlarıyla yüzde 45 oranında artış yaşarken, WTI da aynı dönem içinde yaklaşık yüzde 40 değer kazandı.
Avrupa doğalgaz piyasasında da benzer bir yükseliş trendi gözlemlendi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin artan riskler, fiyatların yukarı yönlü ivme kazanmasına sebep oldu. Hollanda merkezli sanal ticaret noktası TTF’de işlem gören doğalgaz fiyatları, bu gelişmelerle birlikte yükselişine devam etti.
